Kurban Bayramı tatilinin kamu çalışanları için 9 güne uzaması, özel sektörde çalışanların durumu hakkında merakları artırdı. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Başuzmanı İsa Karakaş, bayram döneminde çalışacak işçiler için önemli uyarılarda bulundu. Karakaş, “İşçi onay vermezse çalıştırılamaz. Eğer çalışırsa, iki kat yevmiye alır. ‘Sonra izin kullanırsın’ teklifi ise yasal değildir!” dedi.
Milyonlarca çalışan, Kurban Bayramı’nın getirdiği heyecanı yaşarken özel sektördeki mesai durumu da netlik kazanıyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, bayram süresince işçilerin sahip olduğu mali ve hukuki hakları ayrıntılı bir şekilde açıkladı; hem işçileri hem de işverenleri bilgilendirdi.
Çalışma Hakkı ve Onay Gerekliliği
Karakaş’ın dikkat çektiği en önemli konu, işçilerin çalışma özgürlüğü oldu. İş sözleşmesinde aksi bir madde yoksa, işçinin açık rızası olmadan bayramda çalıştırılması hukuka aykırıdır. Bayramda işe gelmeyen bir işçi için kıdem tazminatı hakkı doğarken, daha önce onay veren işçilerin de 30 gün öncesinden yazılı olarak bu onayı geri çekme hakkı bulunuyor.
Ödeme Sistemi ve Haklar
Bayramda çalışan işçilerin hakları yasalarla güvence altına alınmış durumda. Karakaş, ödeme sistemini şu şekilde özetledi: “Bayramda çalışmayan işçi maaşını tam olarak alır, çalışan işçiye ise ek olarak günlük ücret ödenir. Yani bir günlük çalışma, iki günlük ücret anlamına gelir.” Örneğin, günlük net ücreti 4 bin TL olan bir çalışan, bayramda çalıştığı her gün için 8 bin TL kazanır. Kurban Bayramı’nın 4.5 günlük süresinde çalışan bir işçi, maaşına ek olarak toplam 18 bin TL almalıdır.
Yasal Olarak Geçerli Olmayan İzin Teklifleri
İşverenlerin sıkça kullandığı “Bayramda çalış, haftaya izin kullan” önerisinin yasal dayanağı bulunmuyor. Karakaş, bayramda yapılan mesainin yalnızca ücret ile telafi edileceğini vurguladı. Ayrıca, bayramda haftalık 45 saati aşan çalışmalar için çifte yevmiye yanında yüzde 50 zamlı fazla mesai ücreti de talep edilebilir.
Gecikme Faizi Hakkı
İşçilerin haklarını araması konusunda önemli bir müjde de geldi. Bayram mesaisi ücretlerinin, maaş gününde ödenmesi zorunludur. Eğer ödeme gecikirse, çalışanların bu alacakları için faiz talep etme hakları bulunmaktadır. Emekçilerin bayramlarını “zehir” etmemek için yasaların sağladığı bu hakları bilmeleri ve takip etmeleri büyük önem taşımaktadır.
